Danh mục

Văn bản

Thống kê

  • Đang truy cập: 16
  • Khách viếng thăm: 15
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 2496
  • Tháng hiện tại: 58267
  • Tổng lượt truy cập: 2981995

Video

Nông nghiệp phát triển

Chúng ta đang có tội với nông dân, nông thôn

Đăng lúc: Thứ ba - 10/03/2020 17:29 - Người đăng bài viết: quanly
Một lời xin lỗi là quá nhẹ bởi bây giờ chúng ta đã có điều kiện kinh tế hơn mà vẫn để người dân sống chung với ô nhiễm và bệnh tật là có tội.
Ông Tăng Minh Lộc - Phó Chủ tịch Hội khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam, nguyên Cục trưởng, Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương. Ảnh: Dương Đình Tường.


Ông Tăng Minh Lộc - Phó Chủ tịch Hội khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam, nguyên Cục trưởng, Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương chia sẻ như thế với NNVN.

Thực trạng nhức nhối

Cảm xúc của ông ra sao khi báo NNVN phản ánh tỉnh có thể tạm gọi là bẩn nhất miền Bắc là Bắc Ninh vì 6 - 7 năm không có bãi rác tập trung và một tỉnh nông thôn mới (NTM) điển hình toàn quốc là Nam Định nhưng cũng đang có vấn đề về khói của 109 lò đốt rác nguy cơ phát thải dioxin?

Tôi rất mừng là báo đã đột phá vào thực trạng nhức nhối, thậm chí rất đau khổ này của nông thôn. Nhiều nhà khoa học đã nói, nhiều diễn đàn đã nói, nhiều đề tài nghiên cứu cũng đã nói về vấn đề này nhưng chỉ là trên giấy chứ không mấy có tác động.

Cả nước làm nông thôn mới nhưng vẫn đang lúng túng về vấn đề về môi trường. Phần lớn chưa được giải quyết còn một số nơi đã giải quyết nhưng chưa triệt đã gây ra những hậu hoạ.    

Về rác thải nông thôn thì Bắc Ninh và Nam Định là hai bức tranh điển hình. Đa số các tỉnh giống như Bắc Ninh, thay vì để ô nhiễm phân tán thì đã gom thành các điểm ô nhiễm tập trung. Làng nào lo làng đấy với hai hình thức chính là để lộ thiên rồi đốt lộ thiên, rất phản cảm.

Đó là nơi sinh sản lý tưởng cho chuột, ruồi, muỗi rồi mùi xú uế, khói độc… không chỉ trực tiếp gây khốn khổ cho người dân sống gần mà sẽ ảnh hưởng chung cho dân trong vùng, rõ nhất là các bệnh về hô hấp, về tiêu hóa.

Nước rỉ của các bãi rác chảy xuống kênh rạch sẽ làm ô nhiễm nguồn nước cho trồng trọt, thủy sản. Không có nước sạch, chúng ta không thể có nông sản sạch và đấy cũng là nguồn gián tiếp gây ra các chứng bệnh khác cho người ăn.

Còn Nam Định là tỉnh sớm đầu tư và triển khai nhiều lò đốt rác mini đã giải quyết “đầu ra” tốt nên tạo điều kiện thuận lợi cho các xã xử lý rác, tạo cảm quan sạch đẹp rõ rệt. Điển hình như Hải Hậu - huyện đầu tiên trong cả nước được công nhận NTM năm 2014.

Ông bình luận ra sao về chuyện mỗi làng ở Bắc Ninh rác chất cao như núi, mỗi khi nắng "quả núi"  đấy lại bốc cháy gây khiếp sợ cho dân làng?

Việc mỗi làng, mỗi xã phải tự lo về rác ở Bắc Ninh là rất nguy hại. Nhưng vì sức ép NTM mà người ta phải giải quyết theo kiểu tình thế khiến biến mồ mả, đầu nguồn kênh, cánh đồng, bờ đê thành nơi đổ rác. Nếu không thì biết đổ đi đâu?

Xã không xử lý được, huyện cũng không có khả năng xử lý vì không phải là cấp có ngân sách độc lập nên khó đầu tư đủ tầm mà chỉ có tỉnh. Nhiều tỉnh bị như vậy chứ không phải riêng Bắc Ninh. 

Lãnh đạo có thể có những khoản chi để xây dựng các công trình vui chơi giải trí rất tốn kém nhiều trăm tỉ nhưng việc dùng một phần ngân sách nhỏ để hỗ trợ doanh nghiệp, tạo chính sách cho họ xây dựng nhà máy rác tập trung với công suất lớn giải quyết cho nhu cầu 3 - 5 huyện thậm chí cả tỉnh bằng công nghệ hiện đại thì lại không thấy làm.

Anh Nguyễn Mạnh Hiếu - Trưởng thôn Ấp Đồn đang đứng trước bãi rác của làng tại xã Yên Trung, Yên Phong, Bắc Ninh. Ảnh: Dương Đình Tường.

 

Bắc Ninh là tỉnh phát triển công nghiệp rất mạnh, thu ngân sách rất lớn, giàu có nhưng việc xây dựng nơi xử lý rác lại chưa bao giờ quan tâm. Phải nghiên cứu kỹ xem trong 3 - 5 năm ở 1 làng thu nhập của người dân là bao nhiêu và tổng chi phí để chữa bệnh của họ rồi tổng số người chết vì bệnh do ô nhiễm thì mới biết sự trả giá nó lớn đến thế nào. Còn bây giờ cứ để thế này thì không thấy gì cả.

Chỉ thấy xây dựng mạnh, đường sá tốt, các công trình công cộng mọc lên nhưng hàng ngày người dân phải đối diện với ô nhiễm môi trường, với bệnh tật thì lại không để ý đến. Chỉ có thể nói một điều là nhận thức không đầy đủ, thiếu tầm của người lãnh đạo và sự vô cảm, thiếu trách nhiệm của họ trước đời sống của người dân. Nếu tìm hiểu kỹ thì tôi tin chắc rằng ở Bắc Ninh tỷ lệ người bị bệnh, người chết vì ung thư có lẽ sẽ cao.

Nam Định hồi công nhận NTM có sự châm chước về môi trường không khi các lò đốt rác cỡ nhỏ vẫn ngày ngày xả ra khí độc mà nhất là dioxin?

Giai đoạn đầu khi tỉnh Nam Định mà trước hết là huyện Hải Hậu làm NTM có 35 xã, thị trấn thì đã có 26 cái lò đốt rác mini do các cơ sở cơ khí trong nước sản xuất. Nhờ có lò đốt rác nên sông, kênh, rạch sạch sẽ, đường làng, ngõ xóm cũng sạch sẽ.

Tuy nhiên, khi xét chuẩn NTM  đã có một số nhà khoa học cảnh báo rằng các lò đốt này không đạt nhiệt độ 1.000oC mặc dù quảng cáo là 1.100 - 1.200oC. Như thế về lý thuyết sẽ sinh ra khí thải furan, dioxin rất nguy hại.

Nhưng mà bấy giờ chưa có điều kiện kiểm nghiệm nên không bắt buộc phải dừng. Thực tế, lò đốt rác giải quyết được vấn đề về cảm quan sạch sẽ và cái chính là đã trót xây dựng nên phải chấp nhận.

Các đồng chí lãnh đạo Hải Hậu lúc bấy giờ cũng bảo đây là giải pháp tình thế để chờ tỉnh có 1 nhà máy đốt rác quy mô hiện đại rồi thay thế. Nhưng đến nay tỉnh vẫn chưa xây dựng được, còn các lò đốt mini thì vẫn tiếp tục gia tăng và hậu quả đã thấy rõ rồi.  

Lò đốt rác của xã Hải Bắc, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Ảnh: Dương Đình Tường.

 

Đấy là một bài học. Nếu như bây giờ tính ra mỗi xã có một cái lò đốt rác mất khoảng 1 tỷ đồng không kể là hạ tầng cho nó nữa, nhân lên phạm vi toàn quốc đã là một khoản tiền khổng lồ đồng thời lại phải hứng chịu những chất độc hại nguy hiểm hơn cả việc chôn lấp. Bây giờ Nam Định cần phải làm nhà máy hiện đại, đảm bảo đủ tiêu chuẩn môi trường và phải tỉnh đầu tư chứ huyện không thể làm được. Tỉnh phải quy hoạch rồi đưa ra chính sách để kêu gọi doanh nghiệp vào cuộc. 

Làng xưa và làng nay

Ký ức của ông về làng quê như thế nào?

Trước năm 1990, hầu hết làng quê chưa giàu nhưng xanh và khá sạch. Tôi vẫn nhớ là làng tôi có rất nhiều cây to, hệ thống tiêu thoát nước tốt, nhiều ao hồ thả sen, thả muống cũng là nơi điều hòa nước khi mưa to, trữ nước quanh năm và rất ít rác.

Bây giờ đời sống công nghiệp nên rác nhiều hơn, không có chỗ để tập kết, xử lý. Thứ nữa là ý thức quá kinh khủng, cứ tiện đâu vứt đấy. Tôi nhớ là năm 2004, khi bấy giờ đang làm Giám đốc Sở NN-PTNT Hải Dương đã cho khoan thử ở huyện Nam Sách, Kim Thành vài ngàn hố thăm dò chất lượng nước. Trước đó, những giếng khoan, giếng khơi sâu 12m là có nước sạch nhưng lúc bấy giờ đã khoan đến 18m mà có tới 70% bị nhiễm asen, không thể dùng được.

So với 10 năm trước thì nông thôn của chúng ta đã giàu hơn, nhà xây san sát, giao thông, điện nước, sinh hoạt, dịch vụ… tốt hơn rất nhiều. Nhưng xây dựng ở nông thôn đang tự phát, tùy tiện, bê tông hóa từng ngày. Ao hồ, rãnh tiêu nước bị san lấp, lấn chiếm để xây nhà bám sát đường. Tường rào xây cao bít kín. Chăn nuôi lớn, nhà xưởng lẫn trong khu dân cư. Ao tù, nước đọng và khó có dòng kênh nào còn sạch.

Một người dân bức xúc trước tình trạng mấy năm rồi rác không chuyển đi được ra khỏi các làng ở tỉnh Bắc Ninh. Ảnh Dương Đình Tường

 

Con người sống trong môi trường độc hại không chỉ về không khí, mùi, nguồn nước mà còn cả sự nóng nực. Những nguy hại đấy hiện nay chúng ta chưa nhìn thấy rõ nhưng chỉ nhìn thấy một thực tế là hầu như bây giờ vùng nông thôn nào bệnh ung thư cũng quá phổ biến.

Chắc ngành y tế chưa có khảo cứu sâu về việc này nhưng mà các nhà nghiên cứu thậm chí các nhà báo cũng khảo sát thấy rằng tỷ lệ chết vì ung thư chiếm khoảng 25 - 27%/tổng ca tử vong.

Quê tôi cũng thế, trước đây xã Gia Xuyên thuộc huyện Gia Lộc (Hải Dương) giờ mới về thành phố, hầu như tháng nào cũng có người chết vì ung thư.  Đó cũng là một nơi ô rất nhiễm bởi nước thải công nghiệp chảy đến rồi thì nước thải chăn nuôi xả ra và rác vẫn ngập ngụa mặc dù đã được công nhận NTM.

Nhiều làng quê còn bức bí hơn cả đô thị. Càng giàu lại càng nhếch nhác. Nhiều người đặt câu hỏi rằng liệu phát triển hiện đại có mâu thuẫn với môi trường xanh, sạch, đẹp không? Nhưng theo tôi là không phải. Nhật Bản, Hà Lan là những nước giàu có, phát triển hiện đại hơn chúng ta nhiều chục lần nhưng nếu có đi khắp vùng nông thôn của họ sẽ chẳng kiếm đâu ra một nhà dân 3 tầng. Nhà nông thôn của họ tiện nghi đầy đủ, hiện đại nhưng chỉ thấp tầng, xung quanh là cây bóng mát, là hoa. Đường giao thông trải nhựa đến từng nhà nhưng không thẳng tắp mà có chỗ quanh co chỉ để tránh một cây to, một khối đá có sẵn bên đường hoặc qua ngầm con suối cạn.

Khắp nơi dường như không thấy rác. Hệ thống rãnh thoát nước thông suốt và trong vắt. Cây bóng mát, hoa cảnh là chủ đạo nên làng quê như ẩn mình, hài hòa với tự nhiên. Ở Nhật Bản nông thôn là nơi tham quan, nghỉ dưỡng của khách du lịch và người thành phố với khoảng 30 triệu lượt/năm. Còn chúng ta dường như nhiều người đang hiểu chưa đúng về NTM và khái niệm đô thị hóa nông thôn. Thực ra Việt Nam cũng đã có những mô hình tốt như Hà Tĩnh, Đồng Nai…nhưng rất chậm được nhân rộng.

 

 


Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Giới thiệu chung

Gel rửa tay khô On1 của LIX có đang lợi dụng tình hình dịch bệnh quảng cáo sai sự thật lừa dối khách hàng?

Lợi dụng tình hình dịch COVID19 đang diễn biến phức tạp, trên thị trường bên cạnh xuất hiện nhiều hàng nhái, hàng giả là những sản phẩm quảng cáo quá công dụng cho phép. Đây là hành vi lừa gạt người tiêu dung đáng phải lên án. Gel rửa tay khô On1 của Công ty CP bột giặt Lix là một ví dụ như thế. ...

Phano
0433 216 162

Thành viên