Danh mục

Văn bản

Thống kê

  • Đang truy cập: 21
  • Hôm nay: 1608
  • Tháng hiện tại: 18049
  • Tổng lượt truy cập: 1276585

Video

Nông nghiệp phát triển

Để cải cách kinh tế nông nghiệp ở Ninh Bình mang lại hiệu quả

Đăng lúc: Thứ ba - 17/11/2015 02:38 - Người đăng bài viết: admin
Ninh Bình vốn là tỉnh thuần nông. Từ năm 2005 trở về trước nông nghiệp vẫn là ngành chiếm tỷ trọng cao trong GDP của tỉnh và có tới hơn 85% số lao động địa phương tham gia vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp. Từ năm 2010 đến nay, nông nghiệp là ngành chiếm tỷ trọng thấp nhất trong thu ngân sách của tỉnh (hơn 16%), công nghiệp, vật liệu xây dựng đặc biệt là du lịch, thương mại và dịch vụ đang trở thành những ngành kinh tế mũi nhọn ở Ninh Bình.
Tuy chiếm vị trí “đội sổ” trong nguồn thu ngân sách địa phương, song nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế quan trọng bởi số lao động nông thôn tham gia trong lĩnh vực này đông hơn cả và diện tích đất canh tác vẫn chiếm đa số. Nông nghiệp không chỉ đóng vai trò quyết định trong việc ổn định đời sống của gần một triệu người ở địa phương mà còn tác động đáng kể đến phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Chính vì thế, tái cơ cấu kinh tế trong lĩnh vực nông nghiệp là một đòi hỏi từ thực tiễn nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nông dân nói riêng và nhân dân nói chung, song làm thế nào để đạt được hiệu quả là chuyện không đơn giản.
Để tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở Ninh Bình mang lại hiệu quả (Bài 2)
Để tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở Ninh Bình mang lại hiệu quả (Bài 1)
Bài 3: Phải coi cải cách kinh tế nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong tiến trình hội nhập quốc tế
Trở lại bài học nhãn tiền về những thất bại của nông dân Bình Thuận trong việc thanh long không bán được phải đổ cho bò ăn, nông dân Đà Lạt (Lâm Đồng) cay đắng vì hành tây rớt giá còn nông dân Sóc Trăng khốn khổ với hành tím chỉ bán được 1/2 số tiền vốn đầu tư và nông dân các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi thì dưa hấu lăn lóc tại cửa khẩu với giá bèo. Đó là chưa kể trong tương lai gần nhiều mặt hàng nông sản của các nước ASEAN và châu Âu sẽ có mặt trên thị trường Việt Nam thì nông sản của nước ta nói chung và tỉnh Ninh Bình nói riêng sẽ chiếm thị phần bao nhiêu trên thị trường sân nhà". Vậy tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở Ninh Bình phải tập trung vào khía cạnh nào?
Có thể nói, nông dân cả nước nói chung và nông dân Ninh Bình nói riêng đang đứng trước thách thức buộc phải vươn lên để tồn tại và phát triện. Hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) vừa được Chính phủ ký kết sẽ là cơ hội lớn cho các sản phẩm nông sản của Việt Nam sang thị trường các nước phát triển, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân. Song thách thức lớn là năng suất, chất lượng hàng nông sản thực phẩm của nước ta nói chung và của nông dân Ninh Bình nói riêng có đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng hay không. Liệu thịt gà đã qua chế biến của nông dân Ninh Bình có giá 20 nghìn đồng/kg để cạnh tranh với hàng hóa của các nước như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hàn Quốc. Đó là điều nông dân phải vượt qua chính mình trong nếp nghĩ vẫn chưa qua khỏi lề lối làm ăn tuỳ tiện không tuân thủ theo quy trình sản xuất, chăn nuôi của cán bộ khoa học kỹ thuật. Mặt khác, vẫn còn tình trạng khi làm ăn có chiều hướng phát đạt thì ngại tuyên truyền vì sợ tăng thuế, sợ đón các đoàn tham quan học tập kinh nghiệm, ngại... nổi tiếng. Còn lúc làm ăn thất bát lại muốn gặp gỡ truyền thông để kêu… khổ và xin nhà nước hỗ trợ.
Theo chúng tôi, điều cần làm ngay trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp cần rà soát và đánh giá toàn bộ hiện trạng của từng loại đất trên từng địa bàn tại các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh Ninh Bình. Đồng thời, cần đầu tư đáng kể cho việc khảo sát lập bản đồ thổ nhưỡng, khí hậu ở từng vùng để có số liệu cụ thể về độ kiềm, PH của từng loại đất tại các địa phương trong tỉnh.
Chúng tôi cùng chung quan điểm với Phó Chủ tịch UBND huyện Nho Quan Mai Văn Luận "trồng cây mà không biết thổ nhưỡng của địa phương có phù hợp không khác nào thầy bói xem voi". Chính vì thế, sự rủi ro trong lĩnh vực trồng trọt ở Nho Quan và một số huyện trong tỉnh Ninh Bình không nhỏ. Cũng có chuyện, một số đoàn thể tổ chức những đợt "hội thảo đầu bờ" nhằm mở rộng kiến thức cho nông dân song các cuộc hội thảo ấy đem lại thành công chưa bền vững. Năm nào mưa thuận gió hòa thì được mùa, vụ nào khô hạn lại mất mùa.
Nhớ một lần trong chuyến công tác, một lão nông ở huyện Yên Khánh nói với chúng tôi "chớ thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào!" là ý muốn nói đừng thấy người ta thành công mình cũng làm theo trong khi các dữ liệu về thổ nhưỡng, khí hậu, phong tục tập quán canh tác của địa phương ấy khác nhau thì không thể có kết quả giống nhau. Từ chỗ xác lập bản đồ thổ nhưỡng, khí hậu từng vùng mới định hình quy hoạch giống cây trồng cho phù hợp. Khi xác định lọai cây thích hợp cần vận động nông dân tập trung sản xuất với quy mô lớn để tạo lượng hàng hoá đáng kể cung cấp cho thị trường.
Đối với lĩnh vực kinh tế trang trại, gia trại cần tạo điều kiện cho tất cả các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh hình thành vùng sản xuất chuyên canh theo hướng: miền núi tập trung chuyển đổi những diện tích thường xuyên khô hạn sang trồng cỏ voi để nuôi gia súc như trâu, bò, hươu sao, nhím ở các huyện Nho Quan, Yên Mô và thị xã Tam Điệp. Tuy nhiên, cần coi trọng quy hoạch đất đai bảo đảm vừa trồng bạch đàn, cây lâm nghiệp, cây phân tán hoặc keo lá chàm trên các đồi núi để chống xói mòn hay những loại cây ăn quả có giá trị kinh tế nhằm phủ xanh đất trống đồi trọc, vừa đem lợi nhuận cho người sản xuất.
Đối với vùng đồng bằng bao gồm các huyện Gia Viễn, Yên Khánh, Hoa Lư thực hiện nhiệm vụ chiến lược là vùng kinh tế trọng điểm về lúa và hoa màu, đảm bảo an ninh lương thực của tỉnh với sản lượng 50 nghìn tấn/năm, đồng thời coi trọng lúa, hoa màu như khoai tây, đậu tương, lạc, v.v có chất lượng cao đáp ứng nhu cầu thị trường. Vì vậy, cần phát triển mô hình trang trại nông nghiệp toàn diện bao gồm trồng trọt (thâm canh lúa chất lượng cao, rau, hoa màu tại huyện Yên Khánh, trang trại lúa + cá ở các huyện Gia Viễn, Hoa Lư).
Riêng vùng biển Kim Sơn có thể đẩy mạnh nuôi ngao ở Cồn Nổi, nuôi cá bống bớp, tôm sú, tôm càng xanh, v.v. với quy mô thâm canh không nuôi hoặc hạn chế nuôi quản canh năng suất thấp, kém hiệu quả. Mặt khác, ở các xã trong đê Bình Minh tăng cường trồng lúa chất lượng cao, giữ vững năng suất khoảng 65 đến 80 tạ/ha mỗi vụ. Với kinh nghiệm canh tác của nông dân, huyện Kim Sơn có thể phát triển cây rau, hoa màu vụ Đông - Xuân mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn trồng lúa. Chính vì, thế cần tiếp tục vận động nông dân thực hiện phong trào "cánh đồng mẫu lớn" có ý nghĩa quyết định sự thành công của sản xuất nông nghiệp. Bởi có "cánh đồng mẫu lớn" mới đưa cơ giới vào sản xuất, vừa tăng năng suất lao động, vừa góp phần làm tăng độ tơi xốp của đất.



Cán bộ kỹ thuật kiểm tra lúa chất lượng cao trên đồng ruộng huyện Yên Khánh (Ninh Bình).

Hiện nay, nhiều huyện ở tỉnh Ninh Bình đã đưa cơ giới để đảm nhận các khâu làm đất, đánh luống, cấy, gặt thậm chí sấy lúa, quạt sạch lúa tại ruộng. Cánh đồng mẫu lớn còn giúp nông dân không đi xa (nhiều xã chỉ còn 1-2 mảnh đối với nông dân Yên Khánh, 3-4 mảnh đối với nông dân Nho Quan, thị xã Tam Điệp) đồng thời áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất tăng hiệu quả của một đơn vị diện tích.
Đối với các chủ trang trại cần rà soát để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thuê đất dài hạn cùng với thực hiện đầy đủ các chính sách về đất đai, khuyến khích phát triển đa dạng loại hình kinh tế trang trại. Tổ chức khảo sát thực tế hoạt động của trang trại để miễn tiền thuê đất 10 năm đối với xã vùng núi, vùng biển và giảm 50% cho các xã vùng đồng bằng trong năm năm đối với diện tích đất vượt hạn điền. Các trang trại được miễn, giảm tiền thuê đất theo quy định của Chính phủ khi thuê đất trống đồi núi trọc, đất hoang hoá để trồng rừng, trồng cây lâu năm cũng như thuê diện tích vùng nước tự nhiên chưa có đầu tư cải tạo vào mục đích nuôi trồng thuỷ sản. Trong thực tiễn đội ngũ cán bộ kỹ thuật cơ sở có thể còn thiếu, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển nhanh của KHKT, các đơn vị chuyên môn cần thường xuyên huấn luyện kỹ thuật "theo kiểu cầm tay chỉ việc" cho chủ trang trại kiến thức về thú y (đối với gia súc, gia cầm), bảo vệ thực vật (trong lĩnh vực trồng trọt) nhằm tránh dịch bệnh xảy ra làm tổn thất đến hộ chăn nuôi và ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng.
Qua khảo sát thực tế cho thấy, có tới hơn 70% doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp nói riêng ở Ninh Bình thiếu vốn để hoạt động. Cho nên, các tổ chức tín dụng cần tạo điều kiện cho vay vốn đối với phát triển kinh tế trang trại như: thành lập quỹ cho vay kinh tế trang trại, quy định lãi suất và thời hạn cho vay hợp lý. Đồng thời, cần mở rộng hình thức cho vay tín chấp, mức vốn vay tối đa 500 triệu đồng với lãi suất thấp theo Nghị định 41 của Chính phủ. Tỉnh Ninh Bình cần thành lập Quỹ hỗ trợ cho nông nghiệp để giúp chủ trang trại khi có dịch bệnh, thiên tai gây tổn thất đến sản xuất - chăn nuôi ở địa phương. Mặt khác, cần đưa các chương trình sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi phối hợp với chương trình, dự án khuyến nông, khuyên lâm, khuyến ngư và nguồn vốn giải quyết việc làm để cho vay phát triển kinh tế trang trại.
Ngoài ra, ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Ninh Bình phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ cần tiếp tục đầu tư lĩnh vực khuyến nông, khuyến ngư, khuyến lâm, khuyến công để chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ cho trang trại, đưa giống cây trồng, vật nuôi có chất lượng, sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế vào địa phương để sản xuất cũng như coi trọng áp dụng công nghệ mới trong công nghiệp chế biến, bảo quản sản phẩm nông nghiệp.
Một trong những yếu tố quan trọng để kinh tế nông nghiệp phát triển là việc tiêu thụ sản phẩm cho nông dân. Cũng phải nói rằng sự cay đắng của nông dân trong vòng luẩn quẩn "được mùa mất giá" chính bởi sự điều phối sản phẩm trên thị trường giữa các vùng trong tỉnh và giữa các tỉnh trong nước vẫn còn hạn chế. Điều này là môi trường để một số thương lái bên kia biên giới nhảy vào khuynh đảo thị trường trong nước khiến người sản xuất lao đao. Đây thực chất phản ánh hệ thống HTX tại cơ sở hoạt động kém hiệu quả và cần khẩn trương kiện toàn bộ máy bằng cách thực hiện Luật HTX năm 2012 trên địa bàn tỉnh. Trong đó, coi HTX là đơn vị kinh tế quan trọng, là tế bào của nền kinh tế đất nước làm nhiệm vụ gắn kết giữa sản xuất với thị trường cho nên cần bố trí những cán bộ trẻ, có trình độ kinh doanh giỏi, năng động, sáng tạo đảm nhận vị trí lãnh đạo trong HĐQT của HTX. "Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình sau khi vừa sắp xếp lại đội ngũ cán bộ trẻ, có năng lực bước đầu đã khởi sắc", Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Nguyễn Thị Thanh cho biết. Điều đó chứng tỏ công tác cán bộ ở đâu và bao giờ cũng rất quan trọng quyết định sự phát triển của một ngành, một địa phương, một lĩnh vực.
"Sở dĩ lâu nay các sản phẩm của cấp huyện nói riêng và Ninh Bình nói chung bị ép giá là vì các trang trại coi nhẹ đăng ký nhãn hiệu hàng hóa, xây dựng website quảng bá sản phẩm" - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình Vũ Đức Dũng nói. Vì thế tỉnh cần hỗ trợ 100% kinh phí cho chủ trang trại trong việc lập hồ sơ, tư vấn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa tại địa phương để từ đó kiểm soát được chất lượng sản phẩm đáp ứng nhu cầu của một thị trường văn minh giúp người tiêu dùng hiểu rõ nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng sản phẩm mới có sức cạnh tranh, tránh tình trạng hàng nhái, hàng giả hàng kém chất lượng.
Tiếp tục mở rộng hệ thống tiêu thụ sản phẩm của Ninh Bình theo nhiều mô hình hợp tác với mục tiêu doanh nghiệp và người sản xuất cùng phát triển không nhất thiết phải xuất khẩu với giá rẻ trong khi thị trường trong nước còn bỏ ngỏ. Cần nhân rộng việc các doanh nghiệp ký hợp đồng với HTX nông nghiệp cung ứng vật tư đầu vào (giống, phân bón) để cung ứng cho hộ sản xuất theo đơn đặt hàng và thu mua sản phẩm của nông dân khi thu hoạch như:Công ty cổ phần Tổng công ty giống cây trồng, con nuôi tỉnh Ninh Bình liên kết trồng 500 ha lúa chất lượng cao với một số HTX ở huyện Yên Khánh, Nho Quan, Gia Viễn, Yên Mô, Hoa Lư sau đó cung ứng giống rồi thu mua toàn bộ thóc thương phẩm của nông dân với giá cao bằng 1,5 lần giá lúa tại thời điểm. Còn ở xã Văn Hải (Kim Sơn) Doanh nghiệp Mạnh Thùy đang cung ứng các dịch vụ vật tư cho hộ sản xuất lúa sau đó mua thóc của nông dân rồi xay xát để tiêu thụ trên thị trường Hà Nội, Hải Phòng, v.v. Hợp tác xã Khánh Thành (Yên Khánh) ký hợp đồng với Công ty Giống cây trồng Trung ương và Công ty Giống cây trồng 1 trong việc sản xuất lúa hàng hóa chất lượng cao hoặc lúa giống cụ thể là Việt Hương, Thiên Ưu 8 với quy mô 200 ha. Trong đó, Công ty cung ứng toàn bộ vật tư đầu vào và thu mua sản phẩm cho HTX. Công ty Cổ phần xuất khẩu Đồng Giao (thuộc Tổng công ty Rau quả Việt Nam) liên kết với một số HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh để thu mua 850 tấn ngô ngọt, 350 tấn đậu tương rau, 220 tấn rau cải bó xôi, 11 nghìn tấn dứa cho nông dân.
Ngoài ra, một số doanh nghiệp ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp thông qua các HTX như Công ty TNHH Hồng Quang và công ty giống cây trồng Trung ương (thu mua lúa tươi), DNTN Hương Nam (thu mua nấm các loại), Công ty cổ phần Á Châu (thu mua rau, củ, quả) chiếm hơn 70% tổng sản lượng rau củ, quả tại cơ sở. Các trang trại, hộ chăn nuôi có quy mô lớn, doanh nghiệp nuôi lợn, gà chủ động tìm doanh nghiệp để hợp tác tiêu thụ sản phẩm như DNTN Kim Dâng có quy mô chăn nuôi hơn hai nghìn con lợn thương phẩm, gần 300 con lợn náiliên kết cùng Công ty TNHH Vinh Anh tiêu thụ sản lượng khoảng 30 - 50 tấn thịt hơi/tháng. Ngoài ra, các siêu thị BigC, Vinmart cũng hợp tác với Kim Dâng. Công ty TNHH MTV Quang Trung nuôi quy mô khoảng 60 nghìn con gà đẻ trứng, hằng tháng cung ứng từ 1,2-1,5 triệu quả trứng tới các công ty như: Công ty cổ phần Hữu Nghị Hà Nội, Công ty cổ phần bánh kẹo Hải Hà, Công ty cổ phần bánh kẹo Tràng An và đang từng bước đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị BigC.
Tóm lại, cải cách kinh tế nông nghiệp là sự bao gồm tổng thể, xuyên suốt từ nhận thức của nông dân đến bộ máy quản lý Nhà nước với mục tiêu chung: phát triển sản xuất hàng hoá với chất lượng cao, nâng sức cạnh tranh trên thị trường. Để đạt được mục tiêu trên, cần có sự chung sức của các cán bộ KHKT, chính quyền và đoàn thể các cấp song chủ yếu vẫn là nâng cao năng lực tiếp cận phương pháp sản xuất mới của chính nông dân. Bên cạnh đó, bộ máy HTX và nên coi HTX là đơn vị kinh tế độc lập tại cơ sở việc họ kinh doanh mặt hàng gì? như thế nào? là quyền tự quyết của Ban Giám đốc chính quyền cơ sở không nên can thiệp khi chưa có dấu hiệu của sự vi phạm pháp luật, chủ động trong hoạt động của họ tránh tình trạng HTX vừa mua giá cao, bán sản phẩm với giá thấp như hiện nay.
Bên cạnh đó, Nhà nước (nhất là các cơ quan chủ quản theo ngành dọc) cần có văn bản hướng dẫn khi Nghị định, quyết định của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực. Cụ thể là Nghị định 41/2010/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 12-4-2010"Về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn" sau năm năm chưa đi vào cuộc sống. Hoặc Quyết định số 68/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ký ngày 14-11-2013 về chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp vẫn còn nhiều vướng mắc trong thực hiện tại cơ sở. Chỉ khi nào những bất cập trong sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm được tháo gỡ mới đưa sự nghiệp cải cách kinh tế nông nghiệp ở tỉnh Ninh Bình đạt kết quả như mong muốn.
Tác giả bài viết: Đỗ Tấn
Nguồn tin: nhandan.org.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết